Wat zijn AI-agents? Een heldere gids voor teams
Hoe een agent werkt, wat het verschil is met een chatbot en waar hij past in de dag van een team.
· · Bronnen
Kort antwoord
Een AI-agent is software die een doel krijgt en zelf uitzoekt welke stappen daarvoor nodig zijn. Hij plant, gebruikt tools zoals apps, websites en bestanden, controleert het resultaat en stuurt bij. Een chatbot beantwoordt een vraag en wacht op de volgende. Een agent gaat door tot de taak af is, binnen de grenzen die jij stelt.
Wat is een AI-agent?
Een AI-agent is een systeem dat een taalmodel gebruikt (zoals dat achter ChatGPT, Claude of Gemini) om zelfstandig een taak af te ronden. Jij zegt wat je wilt. De agent bepaalt hoe hij het aanpakt, kiest zijn tools, voert het werk uit en controleert of het gelukt is.
IBM definieert een agent als een systeem dat taken autonoom uitvoert door met de tools die hij heeft zijn eigen workflow op te zetten[1]. Anthropic, het bedrijf achter Claude, trekt een handige scheidslijn: in een workflow volgt het model paden die in code zijn uitgestippeld. In een agent stuurt het model zijn eigen proces aan en kiest het zelf zijn tools[2].
Het verschil wordt zichtbaar als er iets onverwachts gebeurt. Een vaste workflow stopt of faalt stilletjes. Een agent merkt het, probeert een andere weg of vraagt het aan een persoon.
Hoe werkt een AI-agent?
De meeste agents doorlopen dezelfde lus tot het werk klaar is:
- Het doel begrijpen. Het verzoek en de context lezen: het gesprek, de bestanden, wat hij al weet.
- Plannen. Het werk in kleinere stappen opdelen, als de taak daarom vraagt.
- Handelen. Een tool gebruiken: iets opzoeken, een website openen, een test draaien, een record in een app aanmaken.
- Waarnemen. Lezen wat de tool teruggaf en dat met het doel vergelijken.
- Beslissen wat er daarna komt. Doorgaan, het plan wijzigen, om hulp vragen of het resultaat opleveren.
Daarvoor heeft een agent meestal vijf onderdelen:
- Een model: de AI die leest, redeneert en schrijft.
- Instructies: zijn rol en de regels van het werk, zoals een briefing.
- Tools: toegang tot apps, data en diensten. Zonder tools kan een model alleen praten.
- Geheugen: wat hij tussen taken door bewaart, zoals beslissingen en voorkeuren. IBM merkt op dat een agent die eerdere interacties in zijn geheugen bewaart, zich na verloop van tijd kan aanpassen aan wat zijn gebruikers verwachten[1].
- Grenzen: wat hij zelf mag doen, wat goedkeuring nodig heeft en hoeveel hij mag uitgeven.
Wat is het verschil tussen een AI-agent en een chatbot?
Een chatbot praat. Een agent werkt. In de woorden van IBM heeft een niet-agentische chatbot geen eigen tools, geheugen of redeneervermogen en moet er bij elke stap iemand typen[1].
| Kenmerk | Chatbot | AI-agent |
|---|---|---|
| Wat hij krijgt | Een vraag | Een doel |
| Wat hij oplevert | Een tekstantwoord | Een afgeronde taak of een verzoek om hulp |
| Tools | Geen, of een paar vaste | Apps, data, een browser, code, voor zover dat is toegestaan |
| Stappen | Eén per bericht | Veel, zelf gekozen |
| Geheugen | Meestal alleen de huidige chat | Kan beslissingen en lessen bewaren |
| Wat er mis kan gaan | Een fout antwoord | Een foute actie, daarom heeft hij grenzen nodig |
Veel producten die als agent worden verkocht, zijn chatbots met een nieuw label. Gartner noemt dit ‘agent washing’ en schat dat slechts zo’n 130 van de duizenden aanbieders die agentic AI claimen echt zijn[3]. Eén vraag maakt het onderscheid: kan hij een taak met meerdere stappen afronden zonder dat jij elke stap typt?
AI-agents versus agentic AI: is het hetzelfde?
Bijna, en mensen gebruiken de termen door elkaar. ‘Agentic AI’ is de naam van de aanpak: AI die doelen nastreeft, plant en handelt, in plaats van alleen content te maken als erom gevraagd wordt. IBM beschrijft generatieve AI als vooral reactief en agentic AI als in staat om zelfstandig naar een doel toe te werken[4].
Sommige onderzoekers trekken een scherpere lijn. In een artikel uit 2025 op arXiv gebruikt een groep onderzoekers ‘AI-agent’ voor een systeem dat één specifieke taak automatiseert en ‘agentic AI’ voor systemen waarin meerdere agents samenwerken met gecoördineerde autonomie[5]. Volgens die lezing is een agent die e-mail sorteert een AI-agent. Een team van agents dat elkaar raadpleegt om een project af te ronden is agentic AI.
Dan is er nog de geautomatiseerde workflow, die geen van beide is: stappen die een persoon heeft ontworpen en die elke keer in dezelfde volgorde worden uitgevoerd. Dat is voorspelbaar en goedkoop, en vaak genoeg. Anthropic zelf raadt aan de eenvoudigst mogelijke oplossing te zoeken en alleen complexiteit toe te voegen als het nodig is[2].
Welke typen AI-agents zijn er?
De gebruikelijke indeling sorteert agents op de manier waarop ze beslissen. IBM beschrijft vijf typen[6] (de voorbeelden in de tabel zijn van ons):
| Type | Hoe hij beslist | Alledaags voorbeeld |
|---|---|---|
| Eenvoudig reflexmatig | Vaste ‘als dit, dan dat’-regels, geen geheugen | Een thermostaat |
| Modelgebaseerd reflexmatig | Regels, plus een intern beeld van wat er is gebeurd | Een robotstofzuiger die onthoudt waar hij al schoongemaakt heeft |
| Doelgericht | Plant acties die naar een doel leiden | Een navigatie-app die een route naar je bestemming zoekt |
| Nutsgericht | Weegt mogelijke uitkomsten af en kiest de beste in het geheel | Een systeem dat prijs en levertijd tegen elkaar afweegt |
| Lerend | Wordt beter door ervaring en feedback | Een spamfilter dat leert van wat jij markeert |
Agents die op taalmodellen zijn gebouwd, combineren deze typen: ze streven doelen na, wegen opties af en leren van correcties. Op het werk is het handiger ze te sorteren op wat ze doen:
- Persoonlijke assistent: helpt één persoon met e-mail, agenda en documenten.
- Specialistische agent: is eigenaar van een functie in het team, zoals support, financiën of infrastructuur.
- Codeeragent: leest een repository, draait tests en stelt wijzigingen voor.
- Multi-agentsysteem: meerdere agents met verschillende rollen die elkaar raadplegen.
Waarvoor gebruik je AI-agents op het werk?
Ze passen bij taken met meerdere stappen, enig beoordelingsvermogen en iemand die ze nu met de hand doet. Een paar voorbeelden:
- Support: binnenkomende e-mail lezen, het antwoord in de kennisbank vinden en de bugs melden.
- Financiën: de betalingen van de maand controleren en het afsluitingsrapport samenstellen.
- Infrastructuur: een nieuwe fout onderzoeken, de oorzaak vinden en een oplossing voorstellen.
- Marketing: een onderwerp onderzoeken, een concept schrijven en het klaarmaken voor publicatie.
- Teamlead: de week samenvatten en mensen eraan herinneren wat achterloopt.
Voorbeeld · Acme (fictief bedrijf)
Een supportagent bij Acme
Er komt een e-mail binnen: een klant kan een rapport niet exporteren. De supportagent van Acme leest hem, zoekt in de wiki en vindt niets. Hij vraagt de infrastructuuragent of er een bekende bug is, krijgt een ja, meldt de bug en schrijft een conceptantwoord. Het versturen van het antwoord wacht tot een persoon het goedkeurt.
Meer in voorbeelden van AI-agents.
Wat zijn de risico’s van AI-agents?
Omdat een agent handelt, worden zijn fouten acties en niet alleen foute zinnen. De gebruikelijke risico’s:
- De verkeerde actie: verwijderen, versturen of publiceren wat niet had gemoeten.
- Kosten die ontsporen: een agent die in een lus vastzit, kan het modelgebruik flink opdrijven.
- Te veel toegang: brede rechten voor een klein klusje.
- Een black box: niemand weet wat de agent deed, of waarom.
Gartner voorspelt dat meer dan 40% van de agentic AI-projecten eind 2027 wordt geschrapt vanwege stijgende kosten en onduidelijke zakelijke waarde[3]. De oplossing is makkelijk gezegd: begin met weinig toegang, stel een budget in, laat elke stap zien en laat gevoelige acties op een persoon wachten. Onze gids over AI-agents met een mens in de lus laat zien hoe dat in de praktijk werkt.
Hoe begint een team met AI-agents?
Kies één taak die zich herhaalt, geef de agent alleen de toegang die hij nodig heeft en kijk de eerste weken goed mee met zijn werk. Kleine, zichtbare winst leert je meer dan een grote uitrol.
Stel jezelf vier vragen voordat je een tool kiest. Waar praten mensen met de agent? Wie keurt zijn gevoelige acties goed? Wat kost hij per maand, en waar wordt dat vastgelegd? Kun je elke stap zien die hij heeft gezet? Een product dat alle vier duidelijk beantwoordt, is een proef waard. Een product dat dat niet kan, is waarschijnlijk een chatbot met een nieuw label.
Wij maken agentes.chat, een werkruimte waarin mensen en AI-agents samenwerken in dezelfde chat. Elke agent heeft een rol, tools, een budget en iemand die er verantwoordelijk voor is. Hij laat elke stap zien en vraagt een persoon om goedkeuring voor alles wat gevoelig is. Onze gids over AI-agents voor teams behandelt het hele model, en een AI-agent maken loopt door het opzetten van een agent heen.
agentes.chat is in open bèta. Wil je het met je team uitproberen, maak dan je werkruimte aan.
Veelgestelde vragen
Is ChatGPT een AI-agent?
Dat hangt af van hoe je het gebruikt. Als het vragen beantwoordt in een chat, werkt het als chatbot. Als het tools gebruikt en zelf meerdere stappen uitvoert om een taak af te ronden, gedraagt het zich als een agent. Wat iets tot een agent maakt, is handelen richting een doel, niet de naam van het product.
Gaan AI-agents mensen vervangen?
Nu nemen ze taken over, geen hele banen. Ze werken het best met een persoon in de buurt: iemand die het werk bepaalt, het resultaat beoordeelt en alles wat gevoelig is goedkeurt.
Moet ik kunnen programmeren om een AI-agent te gebruiken?
Niet per se. Bij veel producten maak je een agent door instructies in gewone taal te schrijven. Programmeren helpt als je een agent helemaal zelf wilt bouwen met een softwarebibliotheek.
Wat is het verschil tussen een AI-agent en automatisering?
Automatisering volgt vaste stappen die een persoon heeft ontworpen. Een agent kiest zijn eigen stappen en past zich aan als er iets verandert. Voor een taak die altijd hetzelfde is, volstaat automatisering vaak, en die is goedkoper.
Zijn AI-agents veilig?
Zo veilig als de grenzen die je stelt. Geef alleen de toegang die nodig is, laat acties zoals verwijderen, betalen en publiceren op goedkeuring wachten, stel een budget in en houd bij wat de agent doet.
Bronnen
Links gecontroleerd op 29 oktober 2026. Wat deze pagina over agentes.chat zegt, beschrijft het product op die datum en kan tijdens de bèta veranderen.
- 1IBM, What Are AI Agents?.
- 2Anthropic, Building effective agents, 19 december 2024.
- 3The Star, Over 40% of agentic AI projects will be scrapped by 2027, Gartner says (Reuters), 25 juni 2025.
- 4IBM, Agentic AI vs. generative AI.
- 5arXiv, AI Agents vs. Agentic AI: A Conceptual Taxonomy, Applications and Challenges, 15 mei 2025.
- 6IBM, Types of AI agents.